മധ്യപ്രദേശിലെ അശോക് നഗറിനടുത്തുള്ള ഷാഡോറ എന്ന കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിൽ ഇന്ന് എല്ലാവർക്കും പറയാൻ ഒരു പേരേയുള്ളൂ – സരോജ് പ്രജാപതി. കൈപ്പുണ്യം കൊണ്ട് വിസ്മയം തീർക്കുന്ന ഒരു വീട്ടമ്മ എന്നതിലുപരി, മുപ്പതോളം സ്ത്രീകൾക്ക് വഴിവിളക്കാകുന്ന ഒരു കരുത്തുറ്റ സംരംഭകയാണ് അവരിന്ന്. വെറും 4000 രൂപയുടെ നിക്ഷേപത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, മാസം ലക്ഷങ്ങൾ വിറ്റുവരവുള്ള ‘മോംസ് മാജിക് പിക്കിൾ ഇന്ത്യ’ (Mom’s Magic Pickle India) എന്ന ബ്രാൻഡിലേക്കുള്ള സരോജിന്റെ യാത്ര ഏതൊരു സാധാരണക്കാരനും ആവേശം നൽകുന്നതാണ്.
സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് ചിറകു മുളച്ച നിമിഷം
വർഷങ്ങളായി വീടിന്റെ നാലുചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്ന ജീവിതമായിരുന്നു സരോജിന്റേത്. ഒമ്പത് പെൺമക്കളുള്ള ഒരു സാധാരണ കർഷക കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച സരോജിന് വിദ്യാലയത്തിൽ പോകാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. എങ്കിലും അമ്മയുടെ പാചകരീതികൾ നോക്കി പഠിച്ച സരോജ്, അച്ചാറുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ അസാമാന്യ പ്രാവീണ്യം നേടിയിരുന്നു.
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഒരു സായാഹ്നത്തിൽ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ടിവി കാണുമ്പോഴാണ് ‘ഷാർക്ക് ടാങ്ക് ഇന്ത്യ’ എന്ന പരിപാടി സരോജിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടത്. ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് വീട്ടമ്മമാർ തങ്ങളുടെ വീട്ടിലുണ്ടാക്കുന്ന അച്ചാർ ബിസിനസ്സ് വലിയൊരു നിക്ഷേപകർക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു അത്. “അവർക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ എനിക്കും എന്തുകൊണ്ട് ആയിക്കൂടാ?” എന്ന സരോജിന്റെ ചോദ്യമാണ് ഒരു വലിയ മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്.
അമ്മയും മകനും; വിപ്ലവകരമായ കൂട്ടുകെട്ട്
സരോജിന്റെ ആഗ്രഹത്തിന് കരുത്തായി നിന്നത് 19 വയസ്സുകാരനായ മകൻ അമിത് പ്രജാപതിയാണ്. ഇൻഡോറിൽ ബിബിഎ വിദ്യാർത്ഥിയും ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ് വിദഗ്ധനുമായ അമിത്, അമ്മയുടെ കൈപ്പുണ്യത്തിന് സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ പിൻബലം നൽകി. 2023 ജൂണിൽ ഇരുവരും ചേർന്ന് ഒരു പരീക്ഷണമെന്ന നിലയിൽ 4000 രൂപ മുതൽമുടക്കി സോഷ്യൽ മീഡിയ പേജുകൾ ആരംഭിച്ചു.
അമിത് ‘സെർച്ച് എഞ്ചിൻ ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ’ (SEO) തന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് ബ്രാൻഡിന് വിപണി കണ്ടെത്തി. ദിവസവും 200 രൂപ മാത്രം മുടക്കി വാട്ട്സ്ആപ്പിൽ നൽകിയ പരസ്യങ്ങൾ ലക്ഷ്യം കണ്ടു. ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്ന് ഓർഡറുകൾ പ്രവഹിച്ചു തുടങ്ങി.
ഗുണനിലവാരം: വിജയത്തിന്റെ രഹസ്യക്കൂട്ടുകൾ
വിപണിയിൽ ഇന്ന് ലഭ്യമായ പല അച്ചാറുകളും മാസങ്ങളോളം കേടാകാതിരിക്കാൻ വിനാഗിരിയും (Vinegar) അമിതമായ പ്രിസർവേറ്റീവുകളും ചേർക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ സരോജിന്റെ അച്ചാറുകൾ വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് അവിടെയാണ്.
- പരമ്പരാഗത രീതി: അമ്മയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പാചകക്കൂട്ടുകളാണ് സരോജ് ഇന്നും പിന്തുടരുന്നത്.
- സ്വാഭാവിക ചേരുവകൾ: മസാലക്കൂട്ടുകൾ സരോജ് നേരിട്ട് തയ്യാറാക്കുന്നു. പ്രാദേശികമായി ലഭിക്കുന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള പച്ചക്കറികളും പഴങ്ങളും മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
- വെയിലത്ത് ഉണക്കിയെടുക്കുന്നു: യാതൊരു വിധ രാസവസ്തുക്കളും ചേർക്കാതെ വെയിലത്ത് വെച്ച് പക്വമാക്കിയെടുക്കുന്ന അച്ചാറുകൾ പഴയകാലത്തെ ‘ഭരണികളിൽ’ (Barnis) തന്നെയാണ് സൂക്ഷിക്കുന്നത്.
“നമ്മുടെ വീട്ടിലെ കുട്ടികൾക്ക് കൊടുക്കാൻ മടിക്കാത്ത ഭക്ഷണം മാത്രമേ ഞാൻ വിൽക്കാറുള്ളൂ,” എന്ന് സരോജ് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പറയുന്നു. മാങ്ങ, നാരങ്ങ, പച്ചമുളക്, മിക്സഡ് വെജിറ്റബിൾ എന്നിങ്ങനെ വൈവിധ്യമാർന്ന അച്ചാറുകൾ ഇന്ന് ഇവരുടെ ശേഖരത്തിലുണ്ട്.
സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിന്റെ പുതിയ അധ്യായം
വീട്ടിലെ അടുക്കളയിൽ ആരംഭിച്ച സംരംഭം ഇന്ന് ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു പ്രധാന തൊഴിൽ കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ 200 ഓർഡറുകൾ സരോജ് ഒറ്റയ്ക്കാണ് തയ്യാറാക്കിയത്. എന്നാൽ ഡിമാൻഡ് വർദ്ധിച്ചതോടെ ഭർത്താവ് ബബ്ലു പ്രജാപതിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്ഥലം ഒരു യൂണിറ്റായി മാറ്റി.
ഇന്ന് മുപ്പതോളം പ്രാദേശിക സ്ത്രീകൾ ഇവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്നു. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിന്നിരുന്ന പല കുടുംബങ്ങൾക്കും ഇതൊരു വലിയ ആശ്വാസമാണ്. പണ്ട് പഞ്ചായത്ത് സർപഞ്ചായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന സരോജിന്, ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ അടുത്തറിയാമായിരുന്നു. അവർക്ക് ഒരു വരുമാനമാർഗ്ഗം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞതിലാണ് താൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്തോഷിക്കുന്നതെന്ന് സരോജ് അഭിമാനത്തോടെ പറയുന്നു.
കണക്കുകളിലെ കുതിച്ചുചാട്ടം
തുടക്കമിട്ട് വെറും ഏഴ് മാസത്തിനുള്ളിൽ മോംസ് മാജിക് പിക്കിൾ ഇന്ത്യ കൈവരിച്ചത് അത്ഭുതകരമായ വളർച്ചയാണ്.
- പ്രതിമാസ വിൽപന: 800-ലധികം അച്ചാർ കുപ്പികൾ.
- പ്രതിമാസ വരുമാനം: ഏകദേശം 2.5 ലക്ഷം രൂപ.
- വില നിലവാരം: സാധാരണക്കാർക്കും താങ്ങാവുന്ന രീതിയിൽ 199 രൂപ മുതൽ അച്ചാറുകൾ ലഭ്യമാണ്. പ്രത്യേക ‘കോംബോ പാക്കുകളും’ ട്രയൽ പാക്കുകളും ഇവർ വിപണിയിലെത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിച്ച മകൻ
ഈ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ അമിത് എന്ന യുവാവിന്റെ കഠിനാധ്വാനവും ഉണ്ട്. ഐഐടി പ്രവേശനത്തിനായി കോട്ടയിൽ കോച്ചിംഗിന് പോയ അമിത്, തന്റെ താൽപ്പര്യം മാർക്കറ്റിംഗിലാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ അവനെ തടഞ്ഞില്ല. മകന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് ഒപ്പം നിന്ന അച്ഛൻ ബബ്ലു പ്രജാപതിയും ഈ വിജയകഥയിലെ ഒരു പ്രധാന കണ്ണിയാണ്. ഇന്ന് അമിത് തന്റെ ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ് ഏജൻസിയായ ‘അഡ്വേഴ്സ് ഇന്ത്യ’യും (Adverse India) അമ്മയുടെ ബിസിനസ്സും ഒരുപോലെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ഭാവി പദ്ധതികൾ
വെബ്സൈറ്റിലൂടെയും വാട്ട്സ്ആപ്പിലൂടെയും നിലവിൽ വിൽപന നടത്തുന്ന ഇവർ, ഉടൻ തന്നെ ആമസോൺ, ഫ്ലിപ്കാർട്ട് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലേക്കും പ്രവർത്തനം വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള പ്രവാസികളിൽ നിന്നും ഇവർക്ക് ഇപ്പോൾ അന്വേഷണങ്ങൾ വരുന്നുണ്ട്.
സ്കൂളിൽ പോകാത്ത ഒരു സ്ത്രീക്ക് തന്റെ കഴിവും മകന്റെ പിന്തുണയും ഉണ്ടെങ്കിൽ ലോകം കീഴടക്കാം എന്ന് സരോജ് പ്രജാപതി തെളിയിച്ചിരിക്കുന്നു. “സ്വപ്നങ്ങൾ കാണാൻ പ്രായമോ വിദ്യാഭ്യാസമോ തടസ്സമല്ല, അത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള മനസ്സുണ്ടായാൽ മതി” – സരോജിന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ഇന്ന് വിജയത്തിന്റെ മധുരമുണ്ട്.
